1.
(
L, BN; Urt I 35,
Ht VocGr 371,
Lar,
Aq 844,
Dv,
H),
higungarri (
Ht VocGr 347),
iguigarri (
H),
iguinkarri (
Lar),
higugarri (
H),
higoingarri (
V-gip; SP,
H),
hugungarri (
S; Gèze,
H),
igingarri
Ref.:
A;
Lrq (hugungarri);
Etxba Eib (igoiñgarrixa);
Elexp Berg;
Gte Erd 257
.
(Adj.).
Repugnante, asqueroso; detestable, desagradable; que harta, tedioso.
"Desagradable"
, "horrible", "tedioso" Lar.
Tr. Documentado en todos los dialectos. En
DFrec hay 9 ejs. de
higuingarri .
Usain iguñgarriak.
EZ
Eliç
301.
Bizio bat hagitz higuingarria.
ES 182.
Horrengatikan higuingarri zitzaizkoten Israelen haurrak.
Urt Ex 1, 12 (Bibl okaztatuak ziren).
Ihardukitze horiek [...] bethi dire higuingarri sainduentzat.
Ch III 58, 2 (SP y Mst desplazer egiten).
Humiltasuna maitagarria bezain da higungarria urguillua.
Lg II 234.
Bekatü higüngarri hotara.
CatLan 93.
Egin lezake sakrilejio hügüngarri bat.
Ib. 149.
O! beraz bekhatu beniala, ala hire higuingarria.
Brtc 108.
Edaaririk mingotx, garratz ta iguingarrijenak.
Mg CO 290.
Zein gauza iguigarria eta kaltegarria dan soberbia.
Gco II 24.
Zer monstro higuingarri horiek.
Dh 256.
Gauza higuingarri bat.
Jaur 126.
Lasaikeria iguingarrietan sartu zanean.
Lard 216.
Usteltasunetik datozala gauza iguingarrijak.
Ur Dial 38 (It nazkagarri, Ip greügarri).
Hegazti tzar eta hügüngarri ororen ziloka.
Ip Apoc 18, 2 (He, Dv, Ol, Ker, IBk (h)iguingarri; Lç exekrable, Ur (G), IBe nazkagarri, Ur (V) gorrotogarri, Echn gaitsesgarri).
Higuingarri zait askotan hainitz irakurtzea.
Dv Imit 7, 6 (ap. DRA).
Emazte edalea da higuingarri.
LElsb (
in
Elzb Po 217
).
Euren oiñkada iguiñgarriai jarraituaz.
AB AmaE 440.
Framazon tzar horien banda higuingarria.
HU Aurp 56.
Arrotz izango aiz edonun, arrotz iguingarri.
Ag G 328.
Presuneren larrutzale higuingarri.
StPierre 31.
An gertatzen zana iguingarria zan.
GMant LEItz
62.
Arno-untzi higuingarria.
Barb Sup 74.
Español olio higuingarriaren usainak.
JE Ber 28.
Háu zü (düzü) süérte hügüngaría!
Lrq Larraja RIEV 1931, 234.
Iguingarri dodaz nik olakuak.
Otx 131.
Kalte orrein gomuta iguingarria.
Eguzk GizAuz 15.
Diruak erositako eztarri iguingarri (repugnante) aren ondoraño.
Etxde AlosT 80.
Sensualitate izendun or-eme higuingarria.
Mde HaurB 34.
Iguingarri bait-dira zure Yainko Yauberentzat.
Ol Deut 7, 25 (tbn. Ker).
Mamorro iguingarria.
Anab Poli 31.
Lurra aphalegi atzamaiten denian, lana hügüngarri.
Herr 7-7-1959 (ap. DRA
).
Askorentzat aspergarri ez-ezik iguingarria ere baita [Jainkoa]
.
Vill Jaink 24.
Istil iguingarria.
Erkiag BatB 197.
Debruaren esklabo higuingarri bezain nigar-egingarri.
Ardoy SFran 212.
Sordeis eta higuingarritzat zauzkaten [Turkoak]
.
Lf (
in
Casve SGrazi 10
).
Honentzat maitagarri, harentzat higuingarri.
MEIG IV 128.
v. tbn. He Gudu 60. CatLav 131 (V 69). Lg I 192. Gy 182. Hb Esk 166. Altuna 98. Enb 54. Zub 70. Ldi IL 36. Sabiag Y 1934, 20. Zerb IxtS 58. Zait Sof 174. Or Aitork 122. Osk Kurl 48. Onaind STeresa 55. Larre ArtzainE 142. Igingarri: Otag EE 1882c, 477. Hügüngarri: Egiat 165.
(Tras gen.).
Emeko gustijoen iguingarri ixango gareana luzaro andi barik.
Otx 125.
Iraskunaren izakerari iguingarri etzaizkion gau guziei buruz. "Que sea compatible". EAEg 8-4-1937, 1456s.
2.
(Sust.).
Cosa que produce repugnancia.
Pekatu ezaina eta itsusiya, bera egiten dabena lotsariz eta iguingarriz betetan dabena.
Itz Azald 103.
Hecho repugnante, desagradable.
Yasandako iguingarriak ez azaldu-erazi.
Zait Sof 120.
HIGUINGARRIAREN HIGUINGARRI.
Intens. de higuingarri.
Au gauaren luzea, ta iguingarriaren iguingarria!
Erkiag BatB 190.
HIGUINGARRIXE.
"Hügüngarrixe, même sens que hügüngarritto" Lrq.
HIGUINGARRIXEAGO.
"Hügüngarrixigo, un peu plus insupportable" Lrq.
HIGUINGARRIZKO.
Repugnante.
Iguingarrizko / Obendi anker.
Enb 100.